गेल्या काही वर्षांत भारतीय रस्त्यावर इलेक्ट्रिक गाड्यांची संख्या झपाट्याने वाढली आहे, आणि यामागे एकच मोठे कारण आहे — करांत फायदा. देशभर इलेक्ट्रिक वाहनांवर फक्त ५% GST लागतो, तर मोठ्या पेट्रोल-डिझेल गाड्यांवर ४०% पर्यंत. पण 'स्वस्त कर' हीच एकमेव गोष्ट खरेदीचा निर्णय ठरवत नाही. या लेखात GST चा नेमका फायदा, २०२६-२७ मध्ये येणाऱ्या नव्या इलेक्ट्रिक गाड्या आणि खरेदीपूर्वी तपासावयाच्या गोष्टी सविस्तर समजून घेऊ.
EVs साठी ५% GST — हा निर्णय काय म्हणतो?
३ सप्टेंबर २०२५ रोजी झालेल्या ५६व्या GST परिषद बैठकीत, केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांच्या अध्यक्षतेखाली, इलेक्ट्रिक वाहनांवरील ५% GST दर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला गेला. महत्त्वाचे म्हणजे:
- हा दर सर्व EVs वर — स्वस्त मॉडेलपासून ते महागड्या लक्झरी SUV पर्यंत — सारखाच लागू आहे.
- त्यावर कोणतेही अतिरिक्त सेस (cess) नाही.
या निर्णयामुळे 'GST 2.0' अंतर्गत महागड्या EVs वर जास्त कर लागेल, अशा चर्चेला पूर्णविराम मिळाला. नव्या कररचनेत साधारणपणे ५% (आवश्यक वस्तू) व १८% (सामान्य) असे दोन स्लॅब, तसेच सुख-विलासी वस्तूंसाठी ४०% स्लॅब ठेवण्यात आले.
हा फायदा इतका मोठा का?
उदाहरण घ्या — १८% GST असलेल्या छोट्या पेट्रोल कारची व ५% GST असलेल्या EV ची तुलना. कारच्या किमतीत कराचा फरक हजारो रुपयांपेक्षा लाखांत मोजला जातो. त्यात दिल्ली, हरियाणा यांसारख्या काही राज्यांनी RTO शुल्कातही सवलत दिल्याने EV चा 'ऑन-रोड' खर्च आणखी कमी होतो. हाच कर-फरक EV खरेदीचे सर्वात मोठे कारण बनला आहे.
इतर गाड्यांच्या दरांत काय बदलले?
GST सुधारणा २२ सप्टेंबर २०२५ पासून लागू झाल्या:
| वाहन वर्ग | जुना दर | नवा दर |
|---|---|---|
| छोट्या पेट्रोल/LPG/CNG कार (≤1200cc, 4 मीटरपेक्षा कमी) | 28% | 18% |
| डिझेल कार (1500cc पर्यंत) | 28% | 18% |
| रुग्णवाहिका, थ्री-व्हीलर, छोट्या हायब्रीड कार | 28% | 18% |
| इलेक्ट्रिक वाहने | 5% | 5% (कायम) |
म्हणजे सणासुदीच्या हंगामापूर्वी सरकारने अनेक वाहन वर्ग स्वस्त केले, पण EVs चा दर आधीच सर्वात कमी असल्याने तो तसाच ठेवला.
२०२६-२७ मध्ये येणाऱ्या नव्या इलेक्ट्रिक गाड्या
(किंमती व तारखा उत्पादकांनी अंतिमपणे जाहीर केलेल्या नाहीत — त्या अंदाजित आहेत.)
| मॉडेल | अंदाजित किंमत | अंदाजित लॉन्च |
|---|---|---|
| MG Windsor EV | ~₹19 लाख | 11 ऑक्टो 2026 |
| Volvo EX90 | ~₹1.20 कोटी | 12 ऑक्टो 2026 |
| Volvo ES90 | ~₹1.10 कोटी | 12 ऑक्टो 2026 |
| VinFast VF3 | ~₹10 लाख | 19 ऑक्टो 2026 |
| Mercedes-Benz GLC Electric | ~₹80 लाख | 4 नोव्हें 2026 |
| Hyundai Inster | ~₹12 लाख | 15 नोव्हें 2026 |
याशिवाय आधीच विक्रीत असलेल्या गाड्यांमध्ये Maruti e Vitara (₹16.19 लाख, 440-543 किमी), Tata Punch EV (₹9.79 लाख), Mahindra XEV 9e (₹21.90 लाख, 656 किमी पर्यंत), Tata Sierra EV व Harrier EV, आणि सर्वात स्वस्त असलेली Vayve Mobility Eva (₹3.99 लाख) यांचा समावेश आहे. एकूण, २०२६ ते २०२८ दरम्यान भारतात सुमारे ३३ इलेक्ट्रिक मॉडेल्स येण्याची अपेक्षा आहे — त्यातील बहुतांश SUV.
Mercedes-Benz Electric GLC: चाकणमधून जागतिक पातळीवर
यातील सर्वात ठळक बातमी म्हणजे Mercedes-Benz Electric GLC, जी ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी भारतात सादर होणार आहे. पुण्याजवळील चाकण कारखान्यात तयार होणारी ही गाडी ब्रँडच्या पुढील-पिढीच्या EV आर्किटेक्चरवरील भारतातील पहिली SUV ठरेल. नोंदणी सुरू झाल्यानंतर केवळ ३६ तासांत ६५० हून अधिक लोकांनी स्वारस्य दाखवले — हे भारतीय बाजाराचे बदलते मूड दर्शवते.
EV खरेदीपूर्वी विचार करा: सहा गोष्टी
रेंज vs तुमचा रोजचा प्रवास
'आदर्श रेंज' आणि 'प्रत्यक्ष रेंज' यात फरक असतो. तुमचा रोजचा प्रवास किती किमी आहे, हे आधी ठरवा. शहरातील रोजच्या ४०-५० किमीसाठी बहुतांश EVs पुरेशा आहेत.
घरचे व सार्वजनिक चार्जिंग
घरी चार्जिंगची सोय (पार्किंग, वीज जोडणी) आहे का? आणि तुमच्या नेहमीच्या मार्गावर सार्वजनिक चार्जर उपलब्ध आहेत का? हे दोन्ही तपासल्याशिवाय खरेदी करू नका.
एकूण खर्च, फक्त किंमत नाही
EV ची सुरुवातीची किंमत जास्त असली, तरी वीज, कमी सर्विसिंग आणि GST सवलत यामुळे ४-५ वर्षांत एकूण खर्च कमी होऊ शकतो. तुलना करताना 'ऑन-रोड' किंमतीवर करा.
बॅटरी वॉरंटी व रीसेंल
बॅटरी हा सर्वात महाग घटक. वॉरंटी किती वर्षे, किती किमी, आणि रीसेंल व्हॅल्यू किती — हे आधीच विचारा.
सेवा केंद्र जवळ आहे का?
तुमच्या शहरात किंवा जवळच्या शहरात अधिकृत सेवा केंद्र आहे का? नसल्यास सर्व्हिसिंगसाठी वेळ व पैसा जास्त लागू शकतो.
विमा व सबसिडी
EV चा विमा दर वेगळा असू शकतो; काही राज्यांत अतिरिक्त सबसिडीही आहे. सर्व योजना एकत्र करून खरे 'एकूण स्वस्त' मोजा.
निष्कर्ष
भारतात EV खरेदी आता 'प्रयोग' नाही, तर 'पर्याय' बनली आहे — ५% GST, वाढती रेंज आणि नवीन मॉडेल्स यामुळे. पण योग्य निर्णय घेण्यासाठी केवळ कर सवलत पुरत नाही; रेंज, चार्जिंग, सेवा व एकूण खर्च हे चार मुद्दे तुमच्या जीवनशैलीशी जुळतात का, हे तपासा. जुळत असतील तर आजचा काळ EV ची सर्वोत्तम निवड असू शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
भारतात इलेक्ट्रिक वाहनांवर किती GST लागतो?
सर्व EVs वर देशभर ५% GST लागतो, आणि त्यावर अतिरिक्त सेस नाही. हा दर ५६व्या GST परिषदेत (३ सप्टेंबर २०२५) कायम ठेवण्यात आला.
EV स्वस्त होण्यामागचे मुख्य कारण काय?
EV वर ५% GST लागतो, तर मोठ्या पेट्रोल-डिझेल गाड्यांवर ४०% पर्यंत — या मोठ्या कर-फरकामुळे EV चा ऑन-रोड खर्च लक्षणीय कमी होतो.
२०२६ मध्ये भारतात कोणत्या नव्या इलेक्ट्रिक गाड्या येत आहेत?
MG Windsor EV, Volvo EX90/ES90, VinFast VF3, Hyundai Inster आणि Mercedes-Benz GLC Electric यांसारख्या अनेक गाड्या २०२६-२७ मध्ये येणार आहेत.
EV खरेदी करण्यापूर्वी सर्वात महत्त्वाचे काय तपासावे?
रेंज (तुमच्या रोजच्या प्रवासानुसार), घरचे व सार्वजनिक चार्जिंग, बॅटरी वॉरंटी, जवळचे सेवा केंद्र आणि एकूण ऑन-रोड खर्च.
Mercedes-Benz Electric GLC भारतात कुठे तयार होईल?
पुण्याजवळील चाकण कारखान्यात — आणि ती ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सादर होणार आहे.
Found this useful?
Share it with someone who reads better in their own language.